Bir Şiir, Bir Hayat

SAĞLIK

Yollarında yalın ayak koştuğum
Köyümün, dağlarında dolaştığım
Daha dün gibi değil mi?
Çoktan bulmuş yarım asrı;
Geçmeye korktuğum dönemeçleri
Yeğenler, gelinler, torunlar almış
İyi mi?
Gönlümün en özel köşesine göçürdüğüm,
Gelin diye alıp anama götürdüğüm
"İki baş, bir yastık" geçirdiğim
Yıl otuz olmuş, iyi mi?
Dalında açmaya davranan,
Biri tomurcuk, diğeri fidan
Gözüm nuru bildiklerim.
Çoktan boyumu aşmış, iyi mi?
Başladığım günkü heyecan
Emekli oluvermişim, daha durulmadan.
İyi mi?
Dostlar, sanman saçımdaki boya.
Allah'ın verdiği, anamın yaktığı kına.
Böyle perişanlığı mı?
Onu karıştıran el ki adı zaman;
Boraca savurdu, duman duman.
Şükür bu günüme:
Allah'tan sağlık, devletten aylık.
Kotarıp soframa sunan ellere sağlık,
Gönlümü hoş eden dillere sağlık.
Sabah akşam açıp
Solmak bilmeyen güllere sağlık.

Yaşar ÇAĞBAYIR

Yaşar Çağbayır (Hayatı ve Eserleri)

Emekli Türk Dili ve Edebiyatı / Türkçe öğretmeni, Eğitim Yöneticisi, Yazar, Araştırmacı, Köşe Yazarı.Denizli İli Serinhisar İlçesi Kocapınar (Yukarı Karaçay) köyünde 3 Mayıs 1945 Türkçüler Bayramı günü doğmuştur. Çocukluğu köyünde çobanlık, çiftçilik, odunculuk gibi aileye yardım işleri ile geçmiştir. Doğumundan birkaç yıl öncesine kadar köyde ilkokul yoktu. Çocuklarını okutmak hevesini güden aileler, elbette ki erkek çocuklarını, komşu köylerden Aşağı Karaçay ve Yatağan’a gönderiyorlardı. O zamanlar sadece ilk üç yıl zorunlu sonraki iki yıl isteğe bağlı idi. Ara sıra tek odadan ibaret köy odası / misafirhane okul hâline getiriliyor ve devletçe atanan öğretmen tarafından eğitim veriliyordu. Köylünün özellikle köy imamının ısrarı üzerine babası Hacı Hasan genç yaşta muhtar adayı olmayı kabul etmiş. Köye zamanının modern sayılabilecek ilkokulunu yaptırmış ve hemen muhtarlıktan istifa etmiştir. Yaşar Çağbayır işte bu iki derslikli beş sınıflı ilkokulda ilk üç sınıfı yine aynı köyden hep rahmetle andığı eğitmenden son iki yılı da Aşağı Karaçaylı Mehmet Ali Bozkurt’tan ilk eğitimini almış ve 1957 yılında mezun olmuştur. Aynı yıllarda Acıpayam Ortaokulu Müdürü olan Remzi Şenel, köylü çocukların ortaokulda okuması için bir kampanya başlatmış ve Acıpayam Ortaokulu'na topladığı buğday, arpa, nohut, fasulye, dana, kuzu, buzağı vb. aynî yardımlarla bir pansiyon binası yaptırmıştı. Bu binanın yapılması kendisi için bir şans ve fırsat doğurmuş, aynı yıl Acıpayam Ortaokuluna kaydolmuştur. Acıpayam Ortaokulunu 1960 yılında ordunun 27 Mayıs yönetime el koyması hayhuyu içinde bitirmiştir. Pek çok yatılı meslek okuluna girmek için başvuruda bulunmuş olmasına rağmen 27 Mayıs yöneticilerinin bazı okullara öğrenci almaması ve mevcut okullardaki yığılmalar yüzünden hiçbir meslek okuluna girememiştir. Bir yıl öğrenime ara verdikten sonra Denizli Lisesine kaydolmuş ve 1966 yılında Edebiyat bölümünü bitirmiş ve aynı yıl Bursa Eğitim Enstitüsü Türkçe bölümüne yatılı olarak girebilme şansını elde etmiştir. 1968 yılında Bursa Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünü bitirdi. Kur'a ile o zamanlar Konya ili Ereğli ilçesine bağlı bir kasaba olan Halkapınar Ortaokuluna atandı. Halkapınar şimdi ilçe olmuştur. O sıralar Halkapınar Ortaokulu henüz açılmıştı. Ancak sekiz öğrencinin kaydını yaptırmış olması onu günlerce düşündürmüş. Bir okul açılışının gerektirdiği bilgi ve kaynak yokluğunun yanı sıra öğrenci yokluğu da okulun öğretime başlamasını olanaksız kılma noktasına getirmişti. Kendi ortaokul müdürü Remzi Şenel'i örnek alarak köy köy dolaşarak öğrenci toplamış, bunun yanında mezun öğrencilerden henüz diplomalarını almamış olanların diplomalarını köy okullarının müdürlerine rica ederek almış ve yüz seksene varan bir aday kaydı gerçekleştirmiş. Daha sonra bu kayıtlı öğrencilerden 80'inin devamını sağlamıştır. İlk mezunlarını verdiğinde Ereğli Endüstri Meslek Lisesi sınavına giren 21 mezun öğrencisinin birden yirmi bire kadar ilk sırayı almış olmaları çektiği emekler için "helâl olsun" dedirtmiştir. Kendi isteği ile atandığı Denizli Ticaret Lisesinde ancak bir yıl görev yapabilmiştir. Kendi çevresinde görev yapmanın öğretmenlik ve devlet memurluğu ölçülerine ters geldiğini görünce tekrar nakil isteğinde bulunmuş ve Söke Ortaokulu Türkçe Öğretmenliğine atanmıştır. Yine aynı yıl, 1972 yazında öğretmen Gönül Karasulu ile evlenmiştir. 1973 yılında Müdür Yardımcılığına atanmıştır. Bu görevini 1975 yılında askerlik hizmeti dolayısıyla bırakmıştır. Askerliğini, Isparta 58. Er Eğitim Tümeni 40. Piyade Alay komutanlığında Yedek Subay öğrenci olarak yapmış ve 132 dönem Piyade Yedek Subay Temel Kursunu bitirerek asteğmen olarak terhis olmuştur. 1976 Yılında girdiği Üniversite Giriş Sınavıyla Ortadoğu Amme İdaresi Yüksek Okulunu kazanmış. Ancak bir yıl sonra zamanın anarşi ortamının olumsuzlukları yüzünden okulu bırakmak zorunda kalmıştır. 1979 yılında Millî Eğitim Bakanlığının açmış olduğu Yurt Dışı İşçi Çocuklarının eğitimi için görevlendirilecek öğretmenlerle ilgili sınavda başarılı olmuş ve 1981 yılında İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulu'nda Millî Eğitim Bakanlığı Hizmet İçi Eğitim Dairesi Başkanlığınca açılan Almanca Yetişkinler Kursuna katılmış ve başarı ile bitirmiştir. Ancak, zamanın yöneticilerinin “Yurt dışında Türk Devletini temsil edemeyeceğine” dair görüş bildirmeleri üzerine Yurt Dışı İşçi Çocuklarının eğitiminde görevlendirilmemiştir. Dolayısıyla yurt dışına çıkamamıştır. Bu türlü karalama raporuna rağmen 12 Eylül döneminden sonra Söke Ortaokulu'nda Müdür Başyardımcılığı görevine başlamıştır. 1985’ten 1993 yılına kadar Söke İlçe Millî Eğitim Şube Müdürlüğü görevinde bulundu. Bu sırada D. Mehmet Doğan ve arkadaşları ile birlikte Büyük Türkçe Sözlük’ün dördüncü ve daha sonraki baskılarının hazırlanmasına katkıda bulundu. Türkçe Edebiyat ve Türk Dili Öğretimi Kılavuzu, Türk’ün Bayrak Mücadelesi Açısından İstiklâl Marşı’nın Tahlili, Söke isimli eserleri bu dönemde yayınlandı. Söke isimli eseri dolayısıyla Aydın Valiliği tarafından takdirname ile ödüllendirildi. 1991 yılında Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. 1993 yılında Bakanlık değiştirerek Tarım ve Köyişleri Bakanlığında öğretmen olarak görev aldı. Burada iken öğrencileri arasında bulunan Özbek öğrencilerle kurduğu iyi diyalog sayesinde Uygur Türkçesine merak sardı. Bu ilgi ve merak onu zaten Ali Şir Nevaî'den aşinası olduğu Çağatayca ile Eski Uygur diline yöneltti. Bu sayededir ki Kutadgu Bilig'i iyi inceledi. Gençlerin bu ana kitabı, zamanının anayasası sayılan bu klâsik eseri mutlaka okumalarının gerektiği inancına kapıldı. Manzum olan bu eseri serbest olarak kısım kısım çevirip düzenleyerek fotokopi ile çoğaltarak öğrencilerine okuttu. Onlardan görüşler aldı. İlgi çekmeyen yerlerini değiştirdi. Bundan sonra da Yeni Söke Gazetesinde tefrika olarak yayınladı. Her yıl 4 Şubat günü kutlanan "Atatürk'ün Söke'ye Gelişi"nin tarih olarak yanlış olduğunu; yaptığı araştırma ile doğrusunun 9 Şubat 1924 olduğunu belgeledi. 1996 yılından beri Atatürk'ün Söke'ye gelişi 9 Şubat olarak kutlanmaktadır. Edebiyat derslerinin konuşmaya dayanmış olması ve ses tellerinde bulunan bir rahatsızlığın gerektiği gibi ders yapmasına meydan vermediğinden ve derslerde yeterince verimli olamayacağını düşünerek kendine göre "daha çalışabilecek yaş ve olgunlukta iken" daha az konuşmayı gerektiren görevlere nakli için siyasîlerin önünde takla atmaktansa emekli olmayı yeğledi. 1997 yılında Söke Ziraat Teknik Lisesi Edebiyat öğretmeni iken emekli oldu. Daha önce yayınlanan İstiklâl Marşı’nın Tahlili’ni gözden geçirerek 1998 yılında tekrar yayınladı. Bu eseri dolayısıyla Söke Ticaret Odası tarafından onur belgesi verildi. Daha önce gençler için düzenlediği ve bugünün Türkçesine çevirdiği Kutadgu Bilig Ekim 2001'de birinci baskısını yapmış ve altı ay içinde tükenmiştir. Bu kitabın ikinci baskısı Mart 2002’de yapılmıştır. Aynı teknikle hazırladığı Bugünün diliyle Atabetü’l-Hakayık isimli eser baskı sırasını beklemektedir. Emekli olduğu günden bu yana Türk dilinin "Göktürk Kitabeleri"nden bu güne kadar uzanan tarihî seyir içindeki Türk dilinin bütün söz varlığını içerecek bir Türkçe Sözlük hazırlığı ile çalışmaktadır. Bu çalışmadan artan zamanlarında Yeni Söke Gazetesi ile Beşparmak, Sarızeybek, Çağrı’da yazmaktadır.Evli ve iki çocukludur. Büyük oğlu Çağlayan ODTÜ Mimarlık bölümünü bitirmiş olup İstanbul'da serbest mimarlık yapmaktadır. Küçük oğlu Çağlar ise ODTÜ İnşaat Fakültesini bitirmiş, Ankara’da özel bir şirkette çalışmaktadır.Eserleri: Büyük Türkçe Sözlük, Yaşar ÇAĞBAYIR (D. Mehmet Doğan, Rekin Ertem, Doc. Dr. Tuncer Gülensoy ile birlikte) Ankara, Birlik Yayınları, 4. bas. Ekim 1986 İlk, Orta, Lise, Meslek Liseleri ve Çıraklık Eğitim Merkezleri İçin Türkçe, Edebiyat ve Türk Dili Öğretimi Kılavuzu, İzmir, İstiklâl Matbaası, 1988 Türk’ün Bayrak Mücadelesi Açısından İstiklâl Marşı’nın Tahlili, , İzmir, İstiklâl Matbaası,1989 Söke, İzmir, Ayma (Tariş Matbacılık), 1989 İstiklâl Marşı’nın Tahlili, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı, 1998; 2. bas. 2000 “Millî Mücadele’de Mehmet Âkif”, Millî Şair Mehmet Âkif Ersoy: Ölümünün Ellinci Yılında, Aydın Millî Eğitim (Gençlik ve Spor) Müdürlüğü, 1986 (İzmir- 1987), s. 29-34 Kutadgu Bilig, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı, Ekim 2001, (2. baskı) Mart 2002 (3. Baskı) Nisan 2003Orhun Yazıtlarından Bugüne Türkiye Türkçesinin Söz Varlığı TÜRKÇE SÖZLÜK, (Ötüken Yayınları, 2007)

SARIZEYBEK